Tekst pisala: Isidora Tošić

Svedoci smo osmog femicida u Srbiji od početka ove godine, koji se dogodio u Kragujevcu, a detalji izneseni putem medija upućuju na još jedan u nizu slučaj rodno zasnovanog nasilja u kontekstu porodičnog nasilja.

Prema dostupnim podacima, žrtva je bivša supruga počinioca ubistva, prema čemu ovaj slučaj možemo definisati kao intimni femicid – ubistvo žene od strane partnera ili bivšeg partnera.

Iako prethodno dva puta prijavljen policiji od strane bivše supruge, zbog slanja pretećih poruka, sistem nije dosegao dalje od izricanja zabrane prilaska počiniocu, koje je i dalje bilo na snazi u trenutku počinjenog zločina.
S obzirom da naš zakon ne prepoznaje femicid kao zaseban oblik ubistva, u kome je žena ubijena zato što je žena, a koje se najčešće dogadja u kontekstu partnerskog ili porodičnog nasilja, nije iznenadjujuće zašto žrtvi nije pružena adekvatna podrška i zaštita pri dvostrukom prijavljivanju nasilnika koji je ugrožava. Iz ovog, osmog tragičnog primera od početka godine, vidimo da pravni sistem u Srbiji ne ulaže napore da prepozna rodno zasnovanog nasilje, kao ni njegove uzroke, niti radi u pravcu sprečavanja njegovog krajnjeg ishoda – femicida.

Kada u obzir uzmemo nemarnost insitucija i nekažnjivost prijavljivanog nasilja, ovaj slučaj (ali i svaki prethodi) zapravo ujedno jeste i sistemski femicid.

Pored sistemskog zanemarivanja rodno zasnovanog nasilja, nedostatak elementarnog obrazovanja se sve više produbljuje odnosom medija prema ovoj temi.

Nedostatak osetljivosti i svesti o težini i kompleksnosti femicida koje kao epidemija hara našim društvom, nije samo posledica sistema već i onih koji takav sistem održavaju – u ovom slučaju, to su mediji koji ovakve slučajeve koriste za senzacionalističke naslove.

Ovakvo izveštavanje ne samo da iskrivljuje percepciju javnosti, već doprinosi normalizaciji i održavanju sistemskog femicida. To možemo videti kroz različite primere iz prakse medija – u senzacionalističkim tekstovima, žrtva se najčešće dehumanizuje, a to se čini kroz iznošenje detalja o njenom privatnom životu, poput trivijalnih informacija o tome kako se žrtva oblačila, sa kim se vidjala – to uvek implicira krivicu žrtve zato što je ubijena.

Često se femicid predstavlja i kao ubistvo iz strasti, gde je žena oslikana kao provokator, dok se postupak muškarca počinioca kroz takav narativ opravdava.

Ono što je prisutno i u ovom slučaju medijskog izveštavanja, jeste iznošenje uznemiravajućih detalja zločina, preko čega se dogadja re-viktimizacija porodice, odnosno porodica na ovaj način doživljava nasilje kroz medije.

Dodatna poruka ovakvog izveštavanja je da su žene, kao i njihovi životi, samo medijski sadržaj koji donosi klikove.

Kao što je prethodno pomenuto, ovakvo senzacionalističko odnošenje medija prema femicidu samo održava prostor za sistemski femicid, jer održava patrijarhalne narative – kako muškarac nije odgovoran a krivica je prebačena na žrtvu; aktivno se smanjuje odgovornost države kroz oslikavanje femicida kao izolovanog slučaja koji se dogadja “van konteksta” i time otežava javno razumevanje pravih uzroka femicida, a počinilac je oslobodjen odgovornosti u očima javnosti.

Žrtva nije samo broj u statistici, nije samo klik na portalu.